Ener­ji sa­vaş­la­rı­nın ya­şan­dı­ğı dün­ya­da, veri mer­kez­le­ri, elekt­ri­fi­kas­yon, yapay zekâ ve tek­no­lo­ji ge­li­şi­mi­ne bağlı ola­rak bi­li­yo­ruz ki önü­müz­de­ki sü­reç­te bu­gün­den daha fazla ener­ji­ye ih­ti­yaç du­yu­la­cak.

Me­se­le sa­de­ce bir kon­for ko­nu­su değil. Ener­ji ba­ğım­sız­lı­ğı­nın milli gü­ven­lik me­se­le­si ol­ma­sın­dan döviz ih­ti­ya­cı­na, üre­ti­min sür­dü­rü­le­bil­me­sin­den tek­no­lo­ji­ye ula­şı­ma kadar yeni eko­no­mi­nin tüm bi­le­şen­le­ri kap­sı­yor.

Bu arada ül­ke­miz­de de sü­rek­li bu me­se­le fi­yat­lar üze­rin­den gün­de­me ge­li­yor. Her fır­sat­ta dış ti­ca­ret açı­ğın­da­ki et­ki­sin­den bah­se­di­li­yor. Peki o zaman bu­ra­da bir ön­ce­lik­len­dir­me yap­ma­mız ge­rek­mi­yor mu?

Geç­ti­ği­miz Cuma günü rad­yo­da yap­tı­ğım prog­ra­ma te­le­fon­la bağ­la­nan JES­DER Baş­ka­nı Ufuk Şen­türk, doğru kur­gu­lan­mak şar­tıy­la ül­ke­de­ki ısın­ma ih­ti­ya­cı­nın yüzde 70’inin je­oter­mal ile sağ­la­na­bi­le­ce­ği­ni söy­le­di.

Bu bence bu kadar ener­ji it­ha­lat­çı­sı olup, döviz ih­ti­ya­cı­nı yu­ka­rı yönlü te­tik­le­yen ve ge­liş­me­le­re göre ma­li­ye­ti artan bir ül­ke­nin en azın­dan durup, ‘nasıl ola­cak’ diye sor­ma­sı ge­re­ken bir husus.

Bu ala­nın şöyle bir özel­li­ği de var. Kay­na­ğın ken­di­sin­den ya­tı­rım­cı­sı­na kadar her­kes yerli. Yani bu­ra­da ya­pa­ca­ğı­mız hamle, ta­ma­men katma de­ğe­ri içe­ri­de bı­ra­ka­cak cins­ten. Fakat je­oter­mal aran­ma­sı ve ra­fi­na­jı pa­ha­lı bir ope­ras­yon.

Ufuk Şen­türk, MTA’nın yap­tı­ğı ça­lış­ma­da tes­pit edi­len re­zerv­le­rin dahi he­de­fe ulaş­ma­ya ye­te­ce­ği­ni, yeni bu­lu­na­cak sa­ha­la­rın da yük­sek po­tan­si­yel­le ih­ti­mal da­hi­lin­de ol­du­ğu­nu be­lir­ti­yor.

Lakin bu kadar önem­li ve yük­sek bir har­ca­ma­nın reel sek­tör­den bek­len­me­si akla uygun değil. Çünkü bu fi­nans­ma­na eri­şim çok zor. O zaman ne ya­pa­ca­ğız? Sa­vun­ma sa­na­yi­in­de­ki mo­de­li, bu alana uy­gu­la­ya­ca­ğız ve hedef tu­tar­sa ısın­ma­nın yüzde 70’ini bu­ra­dan sağ­la­ya­bi­lir­sek, geri ka­la­nı da ye­ni­le­ne­bi­lir ener­ji­nin diğer baş­lık­la­rın­dan temin edip, ih­ti­yaç du­ya­ca­ğı­mız fosil mik­ta­rı­nı mi­ni­mu­ma in­di­re­bi­le­ce­ğiz.

Bu hem kar­bon emis­yon­la­rı­nın yeni ti­ca­ret en­gel­le­ri ola­rak öne çık­tı­ğı bir dün­ya­da bizi ra­hat­la­ta­cak, hem ener­ji üre­te­me­di­ği­miz yerde ısıyı tarım ve ben­ze­ri alan­lar­da kul­la­nıp, ma­li­yet yö­ne­ti­mi­ni sağ­la­ya­cak, hem de ma­den­sel çık­tı­la­rıy­la ekst­ra zen­gin­lik ya­ra­ta­cak­tır.

İş bu­ra­da da bit­mi­yor. Ener­ji­de arz gü­ven­li­ği­ni sağ­lar­ken, bir yan­dan da içten te­da­rik et­ti­ği­miz ağır­lık ih­ti­ya­cı­mız ne­de­niy­le, diğer alım­lar­da ma­sa­ya güçlü otur­ma­mı­zı temin edecek, döviz ih­ti­ya­cı­nın şid­de­ti­ni azal­tır­ken, kay­nak ve­rim­li­li­ği sağ­la­ya­cak.

JES­DER Baş­ka­nı ol­duk­ça id­di­alı ve ra­por­la­ra da­ya­na­rak ko­nu­şu­yor. Di­ye­lim ki bunu ger­çek­çi bul­ma­dı­nız. İtiraz ede­nin de ra­por­lar­la or­ta­ya çık­ma­sı ge­re­ki­yor. Ama kesin olan bir şey var ki, ül­ke­nin ısın­ma ih­ti­ya­cı­nın yüzde 70’ini kar­şı­la­ya­ca­ğı­na dair bir iddia en azın­dan ka­mu­oyun­da daha çok yer bul­ma­yı hak edi­yor.