seks hikayesi seks hikayesi escort beylikdüzü beylikdüzü escort esenyurt escort avcılar escort esenyurt escort esenyurt escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort beylikdüzü travesti beylikdüzü escort şirinevler escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort
Bugun...


Av. ÖZCAN BAKIRCI

facebook-paylas
NAFAKA
Tarih: 22-05-2025 05:00:00 Güncelleme: 22-05-2025 05:00:00


Sev­gi­li Okur­lar, bil­di­ği­niz üzere zaman zaman bu kö­şem­de siz­ler­den gelen so­ru­la­ra yanıt ver­me­ye ve kav­ram kar­ga­şa­sı ya­şa­nan hu­ku­ki ko­nu­la­ra açık­lık ge­tir­me­ye ça­lı­şı­yo­rum. Çev­re­niz­den de gör­dü­ğü­nüz üzere evli çift­ler bo­şan­mak üzere sı­ra­ya gir­miş du­rum­da­lar. Nikâh da­ire­le­rin­den kı­yı­lan ni­kâh­tan daha fazla Aile Mah­ke­me­le­rin­de bo­şan­ma da­va­sı gö­rü­lü­yor. Bo­şan­ma­lar ço­ğal­dık­ça bo­şan­ma iliş­kin kav­ram­lar da gün­de­mi daha fazla meş­gul edi­yor. Bun­la­rın en ba­şın­da da kuş­ku­suz “na­fa­ka” ge­li­yor. Ne var ki, na­fa­ka ko­nu­sun­da ka­fa­lar ol­duk­ça ka­rı­şık. Bu ya­zı­mız­da di­li­miz dön­dü­ğün­ce na­fa­ka ko­nu­su­na açık­lık ge­tir­me­ye ça­lı­şa­ca­ğım.
 
Me­de­ni Ka­nu­nu­muz­da 4 Çeşit Na­fa­ka 
Dü­zen­len­miş­tir.
Na­fa­ka, ke­li­me an­la­mı iti­ba­ri ile ge­çim­lik, ge­çin­mek için ge­rek­li olan iaşe şek­lin­de ta­nım­la­na­bi­lir. Me­de­ni Ka­nu­nu­muz­da dört çeşit na­fa­ka dü­zen­len­miş­tir:
Ted­bir Na­fa­ka­sı: Bo­şan­ma da­va­sı açıl­ma­dan önce veya açıl­dık­tan sonra her­han­gi bir eşin veya ergin ol­ma­yan ço­cuk­la­rın (18 ya­şın­dan küçük ço­cuk­lar) ge­çin­me­si­ni sağ­la­mak üzere hük­me­di­len na­fa­ka tü­rü­dür.
İşti­rak Na­fa­ka­sı: Bo­şan­ma da­va­sı ne­ti­ce­sin­de ço­cu­ğun ve­la­ye­ti ken­di­sin­de ol­ma­yan eş aley­hi­ne ço­cu­ğun gi­der­le­ri­ne ka­tıl­ma­sı­nı sağ­la­mak üzere hük­me­di­len na­fa­ka­dır.
Yok­sul­luk Na­fa­ka­sı: Ev­li­li­ğin bo­şan­ma ka­ra­rı ile bit­me­si ne­de­niy­le yok­sul­lu­ğa dü­şecek eş le­hi­ne, diğer eş aley­hi­ne hük­me­di­len na­fa­ka­dır.
Yar­dım Na­fa­ka­sı: Yar­dım na­fa­ka­sı­nın bo­şan­ma da­va­sı veya ev­li­lik ile bir iliş­ki­si yok­tur. Bir kim­se­nin, yar­dım et­me­di­ği tak­dir­de yok­sul­lu­ğa dü­şecek olan alt­soy ve üst­so­yu ile kar­deş­le­ri­ne öde­di­ği na­fa­ka çe­şi­di­dir.
 
Ted­bir Na­fa­ka­sı
Me­de­ni Kanun 169 ve 197 mad­de­le­rin­de dü­zen­le­nen ted­bir na­fa­ka­sı bo­şan­ma da­va­sı açıl­ma­dan önce veya açıl­dık­tan sonra olmak üzere iki şe­kil­de talep edi­le­bi­lir:
Bo­şan­ma Da­va­sı Açıl­ma­dan Önce Ted­bir Na­fa­ka­sı
Her­han­gi bir bo­şan­ma ya da ay­rı­lık ta­le­bi ol­ma­dan eş­ler­den bi­ri­si­nin ayrı ya­şa­ma­da haklı ol­du­ğu­nu is­pat­la­ma­sı ko­şu­lu ile diğer eşten talep et­ti­ği na­fa­ka tü­rü­dür. Talep eden eş haklı se­be­be da­ya­na­rak ortak ko­nu­tu terk etmiş ola­bi­le­ce­ği gibi, (eşin uyuş­tu­ru­cu ba­ğım­lı­sı ol­ma­sı, şid­det uy­gu­lan­ma­sı, al­dat­ma, diğer eşten ha­ber­siz evin bir bö­lü­mü­nü ki­ra­ya ve­ril­me­si vs.) diğer eşin haklı bir sebep ol­ma­dan bir­lik­te ya­şa­ma ira­de­si gös­ter­me­me­si (aile ko­nu­tu­nun terk edil­me­si vs.) ayrı ya­şa­ma­yı na­fa­ka talep eden eş açı­sın­dan haklı kılar. Na­fa­ka talep eden eş ayrı ya­şa­ma­da haklı ol­du­ğu­nu her türlü delil ile ispat ede­bi­lir.
Bo­şan­ma Da­va­sı Açıl­dık­tan Sonra Ted­bir Na­fa­ka­sı
Bo­şan­ma da­va­sı açıl­dık­tan sonra eş veya ergin ol­ma­yan ço­cuk­la­rın ge­çin­me­si­ni sağ­la­mak üzere ted­bir na­fa­ka­sı­na hük­me­di­le­bi­lir. Eş­ler­den biri bo­şan­ma ya da ay­rı­lık da­va­sı aç­mak­la ta­raf­lar ayrı ya­şa­ma hakkı elde eder­ler. Bunun ya­nın­da da­va­ya bakan hakim, Me­de­ni Kanun m.169 “Bo­şan­ma veya ay­rı­lık da­va­sı açı­lın­ca hâkim, da­va­nın de­va­mı sü­re­sin­ce ge­rek­li olan, özel­lik­le eş­le­rin ba­rın­ma­sı­na, ge­çi­mi­ne, eş­le­rin mal­la­rı­nın yö­ne­ti­mi­ne ve ço­cuk­la­rın bakım ve ko­run­ma­sı­na iliş­kin ge­çi­ci ön­lem­le­ri re’sen alır.” hükmü ge­re­ğin­ce ge­rek­li ön­lem­le­ri ken­di­li­ğin­den alır.
Bo­şan­ma da­va­sı ile talep edi­len ted­bir na­fa­ka­sı­na hem eş hem de ergin ol­ma­yan ço­cuk­lar için hük­me­di­lir. Ted­bir na­fa­ka­sı ge­çi­ci bir ted­bir ol­du­ğun­dan ta­raf­la­rın ku­su­ru­na ba­kıl­maz. Dava sü­re­cin­de ta­raf­la­rın maddi du­ru­mu­na göre hakim hangi taraf le­hi­ne ted­bir na­fa­ka­sı­na hük­me­de­ce­ği­ne karar verir.
 
Ted­bir Na­fa­ka­sı Ne Kadar Sü­rey­le 
Bağ­la­nır?
Bo­şan­ma da­va­sın­dan önce açı­lan ted­bir na­fa­ka­sı da­va­sın­da hakim yeni bir karar ve­re­ne kadar ted­bir na­fa­ka­sı devam eder. Na­fa­ka bağ­lan­ma­sı­na yö­ne­lik ve­ri­len karar, ko­şul­la­rın de­ğiş­me­si du­ru­mun­da ve eş­ler­den bi­ri­nin aça­ca­ğı uyar­la­ma da­va­sı üze­ri­ne ancak hakim ta­ra­fın­dan mik­ta­rı art­tı­rı­lıp azal­tı­la­bi­lir ya da ted­bir na­fa­ka­sı talep se­be­bi or­ta­dan kalk­mış ise ted­bir na­fa­ka­sı ta­ma­men kal­dı­rı­la­bi­lir.
Bo­şan­ma da­va­sın­da hük­me­di­len ted­bir na­fa­ka­sı, bo­şan­ma da­va­sın­da ve­ri­len karar ke­sin­le­şe­ne kadar devam eder. Bo­şan­ma da­va­sı sü­re­sin­ce şart­la­rın de­ğiş­me­si du­ru­mun­da ta­raf­lar­dan bi­ri­nin ta­le­bi ile hakim na­fa­ka mik­ta­rın­da de­ği­şik­lik ya­pa­bi­lir. Bo­şan­ma da­va­sı ke­sin­leş­tik­ten sonra ted­bir na­fa­ka­sı ya ta­ma­men kal­kar ya da yok­sul­luk ve iş­ti­rak na­fa­ka­sı şek­lin­de devam eder.
 
Ted­bir Na­fa­ka­sı Nasıl He­sap­la­nır?
Ted­bir na­fa­ka­sı­nın mik­ta­rı­nı hakim tak­dir ede­cek­tir. Ancak hakim bu tak­dir yet­ki­si­ni kul­la­nır­ken Me­de­ni Ka­nun­da be­lir­ti­len kri­ter­le­ri dik­ka­te almak zo­run­da­dır. Hakim eş­le­rin ba­rın­ma­sı­na, ge­çi­mi­ne ve ço­cuk­la­rın bakım ve ko­run­ma­sı­na sağ­la­ya­cak şe­kil­de ted­bir na­fa­ka­sı­na hük­met­me­si ge­re­kir.
Ta­raf­la­rın iş ha­ya­tı, al­dık­la­rı ücret, sahip ol­duk­la­rı mal­var­lık­la­rı, ço­cuk­la­rın yaşı ve eği­tim du­rum­la­rı, ortak ko­nu­tun ki­ra­da olup ol­ma­ma­sı, ortak ko­nu­tu bo­şan­ma da­va­sı sü­re­sin­ce kimin kul­la­na­ca­ğı, yeme, gi­yin­me, ba­rın­ma, sağ­lık, ula­şım gibi ih­ti­yaç­la­rı na­fa­ka borç­lu­su­nun mali gücü ora­nın­da hakim belli mik­tar­da na­fa­ka­ya hük­me­der.
 
Ted­bir Na­fa­ka­sı Öden­mez­se Ne Olur?
Ted­bir Na­fa­ka­sı­nın öden­me­me­si du­ru­mun­da cebri icra ile tah­si­li yo­lu­na gi­di­le­bi­lir. Ted­bir na­fa­ka­sı ge­çi­ci ted­bir olup ilam hük­mün­de ol­ma­dı­ğın­dan öden­me­me­si İcra İflas Ka­nu­nu m.344’te na­fa­ka­ya iliş­kin mah­ke­me ka­rar­la­rı­nı ye­ri­ne ge­tir­me­me ha­lin­de, na­fa­ka borç­lu­su aley­hi­ne hük­me­di­len di­sip­lin hapsi ce­za­sı söz ko­nu­su de­ğil­dir. Özet­le, ted­bir na­fa­ka­sı­nın öden­me­me­si ha­lin­de ala­cak­lı sa­de­ce ala­ca­ğı tah­sil etmek ama­cıy­la na­fa­ka borç­lu­su aley­hi­ne icra ta­ki­bi ya­pa­bi­le­cek­tir. Cezai an­lam­da bir so­rum­lu­luk ge­rek­tir­me­ye­cek­tir.
 
İşti­rak Na­fa­ka­sı
İşti­rak na­fa­ka­sı, ve­la­ye­ti ken­di­si­ne ve­ril­me­yen eş aley­hi­ne, ergin ol­ma­yan çocuk le­hi­ne her­han­gi bir talep ol­mak­sı­zın da hakim ta­ra­fın­dan hük­me­di­len na­fa­ka tü­rü­dür. Bu na­fa­ka tü­rün­de eş­le­rin kusur du­ru­mu­nun hiç­bir önemi yok­tur. Bu na­fa­ka tü­rün­de­ki amaç ergin ol­ma­yan ço­cu­ğun ye­tiş­ti­ril­me­si, sağ­lık ba­rın­ma, eği­tim vs. gi­der­le­ri­ne ve­la­yet ken­di­si­ne ve­ril­me­yen eşin mali gücü ora­nın­da ka­tıl­ma­sı­nı sağ­la­mak­tır. (TMK m.182/2) Mah­ke­me ta­ra­fın­dan daha önce ted­bir na­fa­ka­sı adı al­tın­da öden­me­si­ne karar ve­ri­len na­fa­ka­nın bo­şan­ma ya da ay­rı­lık ka­ra­rı­nın ke­sin­leş­me­si ile bir­lik­te iş­ti­rak na­fa­ka­sı şek­lin­de öden­me­si­ne karar ve­ri­lir.
İşti­rak Na­fa­ka­sı kural ola­rak ço­cu­ğun 18 ya­şı­nı dol­dur­ma­sı, ev­len­me­si ya da TMK m.12 göre mah­ke­me ka­ra­rı ile ergin kı­lın­ma­sı su­re­ti ile son bulur. (TMK m.328/1) Ancak çocuk ergin ol­ma­sı­na rağ­men eği­tim ha­ya­tı­na devam edi­yor­sa eği­tim ha­ya­tı so­nu­na kadar iş­ti­rak na­fa­ka­sı öden­me­ye devam edi­lir. (TMK m.182/2)
 
İşti­rak Na­fa­ka­sı Nasıl He­sap­la­nır?
Çocuk için öde­necek na­fa­ka mik­ta­rı; ço­cu­ğun yaşı, eği­tim du­ru­mu, günün eko­no­mik ko­şul­la­rın­da­ki pa­ra­nın alım gücü ile genel ih­ti­yaç­la­rı­na uygun ola­rak ana ba­ba­nın mali du­rum­la­rı da gö­ze­til­mek su­re­tiy­le hakim ta­ra­fın­dan MK m.4’teki hu­sus­lar da dik­ka­te alı­na­rak tak­dir edi­lir. (TMK m. 330) Na­fa­ka mik­ta­rı­nın be­lir­len­me­sin­de ço­cu­ğun varsa ge­lir­le­ri de göz önün­de bu­lun­du­ru­lur. İlköğ­re­nim ça­ğın­da­ki çocuk için ka­rar­laş­tı­rı­la­cak na­fa­ka mik­ta­rı ile lise ya da üni­ver­si­te ça­ğın­da­ki çocuk için ka­rar­laş­tı­rı­la­cak na­fa­ka mik­ta­rı ya da mali du­ru­mu daha iyi olan eşin ya­nın­da kalan çocuk için ka­rar­laş­tı­rı­la­cak na­fa­ka mik­ta­rı ile mali du­ru­mu daha kötü olan eşin ya­nın­da kalan çocuk için ka­rar­laş­tı­rı­la­cak na­fa­ka mik­ta­rı aynı ol­ma­ya­cak­tır.
 
İşti­rak Na­fa­ka­sı Kaç Ya­şı­na Kadar Öde­nir?
İşti­rak Na­fa­ka­sı kural ola­rak ço­cu­ğun 18 ya­şı­nı dol­dur­ma­sı, ev­len­me­si ya da TMK m.12 göre mah­ke­me ka­ra­rı ile ergin kı­lın­ma­sı su­re­ti ile son bulur. (TMK m.328/1) Ancak çocuk ergin ol­ma­sı­na rağ­men eği­tim ha­ya­tı­na devam edi­yor­sa eği­tim ha­ya­tı so­nu­na kadar iş­ti­rak na­fa­ka­sı öden­me­ye devam edi­lir. (TMK m.182/2)
 
İşti­rak Na­fa­ka­sı Öden­mez­se Ne olur?
İşti­rak Na­fa­ka­sı­nın öden­me­me­si du­ru­mun­da cebri icra ile tah­si­li yo­lu­na gi­di­le­bi­lir. Kanun ko­yu­cu na­fa­ka­nın tah­si­li­ni ko­lay­laş­tır­mak için bazı ted­bir­ler ihdas et­miş­tir.
Na­fa­ka ala­cak­la­rı İcra İflas Ka­nu­nu­na göre dü­zen­le­necek sıra cet­ve­lin­de 1. sıra ala­cak­lar ara­sın­da sa­yıl­mış­tır. Do­la­yı­sıy­la na­fa­ka borç­lu­su­nun men­kul ya da gay­ri­men­kul mal­la­rı­nın icra yolu ile sa­tıl­ma­sı du­ru­mun­da satış pa­ra­sın­dan na­fa­ka ala­ca­ğı ön­ce­lik­le öde­nir.
Na­fa­ka ala­cak­la­rı­nın tah­si­li için emek­li ma­aşı­na haciz ko­nu­la­bi­lir.
Na­fa­ka ala­ca­ğı­nın tah­si­li için na­fa­ka borç­lu­su­nun ma­aşı­na haciz ko­nul­ma­sı du­ru­mun­da aylık na­fa­ka mik­ta­rı­nın ta­ma­mı ma­aş­tan ke­si­lir.
Na­fa­ka borç­lu­su­nun ma­aşın­da ön­ce­den haciz olsa bile aylık na­fa­ka mik­ta­rı ön­ce­ki ha­ciz­ler­den ba­ğım­sız ola­rak ma­aş­tan ke­si­lir.
Na­fa­ka borç­lu­su, aylık na­fa­ka be­de­li­ni öde­me­me­si du­ru­mun­da na­fa­ka ala­cak­lı­sı­nın şi­ka­ye­ti üze­ri­ne diğer şart­la­rın da mev­cut ol­ma­sı du­ru­mun­da İİK 344. mad­de­si­ne göre 3 aya kadar taz­yik hap­si­ne mah­kum edi­le­cek­tir.
 
Yok­sul­luk Na­fa­ka­sı
Bo­şan­ma yü­zün­den yok­sul­lu­ğa dü­şecek taraf (eş), diğer ta­raf­tan (eşten) daha fazla ku­sur­lu ol­ma­mak kaydı ile yok­sul­luk na­fa­ka­sı talep ede­bi­lir. (TMK m.175/1)
Yok­sul­luk na­fa­ka­sı talep ede­bil­me­nin ilk şartı, bo­şan­ma yü­zün­den yok­sul­lu­ğa düş­müş ol­mak­tır. Yar­gı­tay, Yok­sul­luk kav­ra­mı­nı her somut olaya göre fark­lı de­ğer­len­dir­miş­tir. Ancak Yar­gı­tay Hukuk Genel Ku­ru­lu’nun yer­leş­miş iç­ti­hat­la­rın­da; yeme, gi­yin­me, ba­rın­ma, sağ­lık, ula­şım, kül­tür, eği­tim gibi bi­re­yin maddi var­lı­ğı­nı ge­liş­tir­mek için zo­run­lu ve ge­rek­li gö­rü­len har­ca­ma­la­rı kar­şı­la­ya­cak dü­zey­de ge­li­ri ol­ma­yan­la­rın yok­sul ola­rak kabul edil­me­si ge­rek­ti­ği­ni de­ğer­len­dir­miş­tir.
Yok­sul­luk na­fa­ka­sı­na hakim re’sen karar ve­re­mez. Na­fa­ka ala­cak­lı­sı­nın mut­la­ka talep et­me­si ge­re­kir. Nihai karar ve­ri­le­ne kadar talep edi­le­bi­lir.
Yok­sul­luk na­fa­ka­sı­na sü­re­siz ola­rak hük­me­di­lir. Ancak, Na­fa­ka ala­cak­lı­sı­nın ev­len­me­si, Ta­raf­lar­dan bi­ri­nin ölümü du­ru­mun­da ken­di­li­ğin­den; yok­sul­lu­ğun or­ta­dan kalk­ma­sı, na­fa­ka ala­cak­lı­sı­nın ev­len­me ol­ma­dan fi­ilen ev­liy­miş gibi başka bi­ri­si ile bir­lik­te ya­şa­ma ve hay­si­yet­siz hayat sürme du­ru­mun­da mah­ke­me ka­ra­rı ile kal­dı­rı­la­bi­lir. (TMK m.176/2)
Yok­sul­luk na­fa­ka­sı bo­şan­ma da­va­sın­da talep edi­le­bil­di­ği gibi ev­li­li­ğin bo­şan­ma ile sona er­di­ren mah­ke­me ka­ra­rı­nın ke­sin­leş­me­sin­den son­ra­ki bir yıl için­de de açı­la­bi­lir. Yok­sul­luk na­fa­ka­sı ala­bil­mek için ev­li­li­ğin bir gün ya da bir saat bile sür­müş ol­ma­sı ye­ter­li­dir.
 
Yar­dım Na­fa­ka­sı
Yar­dım na­fa­ka­sı, yok­sul­lu­ğa dü­şecek alt soy, üst soy ve kar­deş­le­re talep ha­lin­de dava ta­ri­hin­den iti­ba­ren bağ­la­nan na­fa­ka tü­rü­dür. (TMK m.364)
Yar­gı­tay HGK iç­ti­hat­la­rın­da; yeme, gi­yin­me, ba­rın­ma, sağ­lık, ula­şım, kül­tür, eği­tim gibi bi­re­yin maddi var­lı­ğı­nı ge­liş­tir­mek için zo­run­lu ve ge­rek­li gö­rü­len har­ca­ma­la­rı kar­şı­la­ya­cak dü­zey­de ge­li­ri ol­ma­yan­la­rın yok­sul ola­rak kabul edil­me­si ge­rek­ti­ği­ni be­lirt­miş­tir. Yar­dım Na­fa­ka­sı mi­ras­ta­ki sıra takip edi­le­rek talep edi­le­bi­lir. Na­fa­ka ala­cak­lı­sı­nın Alt Soy­dan na­fa­ka talep etme hakkı var iken kar­deş­le­ri­ne bu talep ile baş­vu­ra­maz.
 
Na­fa­ka Ala­cak­la­rın­da Za­ma­na­şı­mı Nedir?
Mah­ke­me ilam­la­rı ile ilam hük­mün­de­ki diğer ka­rar­lar son işlem ta­ri­hin­den iti­ba­ren 10 yıl geç­mek­le za­ma­na­şı­mı­na uğrar. Yani bu ilam da­ya­nak alı­na­rak işlem ya­pı­la­maz. (İİK m.39/1 BK m. 146)
Na­fa­ka­ya iliş­kin ilam­lar bu ku­ra­lın is­tis­na­sı­dır. Yani, na­fa­ka ala­ca­ğı­na dair bir mah­ke­me ka­ra­rı üze­rin­den 10 yıl geçse dahi, o mah­ke­me ka­ra­rı ge­çer­li­dir. Ancak bi­ri­ken na­fa­ka ala­cak­la­rı üze­rin­den 10 yıl geç­mek­le ilam za­ma­na­şı­mı­na uğ­ra­ma­sa bile bi­ri­ken na­fa­ka ala­cak­la­rı za­ma­na­şı­mı­na uğrar. Me­se­la 10.10.2006 ta­ri­hin­de hük­me­di­len iş­ti­rak ya da yok­sul­luk na­fa­ka­sı­nı 10.10.2017 ta­ri­hin­de tah­si­li için ic­ra­ya koy­du­ğu­muz­da 10.10.2007 ta­ri­hin­den ön­ce­ki na­fa­ka­lar za­ma­na­şı­mı­na uğ­ra­mış olur. Ancak ila­mın üze­rin­den 10 yıl­dan fazla bir süre geç­miş ol­ma­sı­na rağ­men ilam ge­çer­li­li­ği­ni korur.


Bu yazı 7806 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YUKARI