beylikdüzü escort beylikdüzü escort beylikdüzü escort bayan beylikdüzü escort bayan escort beylikdüzü beylikdüzü escort
Bugun...


Av. ÖZCAN BAKIRCI

facebook-paylas
NAFAKA
Tarih: 22-05-2025 05:00:00 Güncelleme: 22-05-2025 05:00:00


Sev­gi­li Okur­lar, bil­di­ği­niz üzere zaman zaman bu kö­şem­de siz­ler­den gelen so­ru­la­ra yanıt ver­me­ye ve kav­ram kar­ga­şa­sı ya­şa­nan hu­ku­ki ko­nu­la­ra açık­lık ge­tir­me­ye ça­lı­şı­yo­rum. Çev­re­niz­den de gör­dü­ğü­nüz üzere evli çift­ler bo­şan­mak üzere sı­ra­ya gir­miş du­rum­da­lar. Nikâh da­ire­le­rin­den kı­yı­lan ni­kâh­tan daha fazla Aile Mah­ke­me­le­rin­de bo­şan­ma da­va­sı gö­rü­lü­yor. Bo­şan­ma­lar ço­ğal­dık­ça bo­şan­ma iliş­kin kav­ram­lar da gün­de­mi daha fazla meş­gul edi­yor. Bun­la­rın en ba­şın­da da kuş­ku­suz “na­fa­ka” ge­li­yor. Ne var ki, na­fa­ka ko­nu­sun­da ka­fa­lar ol­duk­ça ka­rı­şık. Bu ya­zı­mız­da di­li­miz dön­dü­ğün­ce na­fa­ka ko­nu­su­na açık­lık ge­tir­me­ye ça­lı­şa­ca­ğım.
 
Me­de­ni Ka­nu­nu­muz­da 4 Çeşit Na­fa­ka 
Dü­zen­len­miş­tir.
Na­fa­ka, ke­li­me an­la­mı iti­ba­ri ile ge­çim­lik, ge­çin­mek için ge­rek­li olan iaşe şek­lin­de ta­nım­la­na­bi­lir. Me­de­ni Ka­nu­nu­muz­da dört çeşit na­fa­ka dü­zen­len­miş­tir:
Ted­bir Na­fa­ka­sı: Bo­şan­ma da­va­sı açıl­ma­dan önce veya açıl­dık­tan sonra her­han­gi bir eşin veya ergin ol­ma­yan ço­cuk­la­rın (18 ya­şın­dan küçük ço­cuk­lar) ge­çin­me­si­ni sağ­la­mak üzere hük­me­di­len na­fa­ka tü­rü­dür.
İşti­rak Na­fa­ka­sı: Bo­şan­ma da­va­sı ne­ti­ce­sin­de ço­cu­ğun ve­la­ye­ti ken­di­sin­de ol­ma­yan eş aley­hi­ne ço­cu­ğun gi­der­le­ri­ne ka­tıl­ma­sı­nı sağ­la­mak üzere hük­me­di­len na­fa­ka­dır.
Yok­sul­luk Na­fa­ka­sı: Ev­li­li­ğin bo­şan­ma ka­ra­rı ile bit­me­si ne­de­niy­le yok­sul­lu­ğa dü­şecek eş le­hi­ne, diğer eş aley­hi­ne hük­me­di­len na­fa­ka­dır.
Yar­dım Na­fa­ka­sı: Yar­dım na­fa­ka­sı­nın bo­şan­ma da­va­sı veya ev­li­lik ile bir iliş­ki­si yok­tur. Bir kim­se­nin, yar­dım et­me­di­ği tak­dir­de yok­sul­lu­ğa dü­şecek olan alt­soy ve üst­so­yu ile kar­deş­le­ri­ne öde­di­ği na­fa­ka çe­şi­di­dir.
 
Ted­bir Na­fa­ka­sı
Me­de­ni Kanun 169 ve 197 mad­de­le­rin­de dü­zen­le­nen ted­bir na­fa­ka­sı bo­şan­ma da­va­sı açıl­ma­dan önce veya açıl­dık­tan sonra olmak üzere iki şe­kil­de talep edi­le­bi­lir:
Bo­şan­ma Da­va­sı Açıl­ma­dan Önce Ted­bir Na­fa­ka­sı
Her­han­gi bir bo­şan­ma ya da ay­rı­lık ta­le­bi ol­ma­dan eş­ler­den bi­ri­si­nin ayrı ya­şa­ma­da haklı ol­du­ğu­nu is­pat­la­ma­sı ko­şu­lu ile diğer eşten talep et­ti­ği na­fa­ka tü­rü­dür. Talep eden eş haklı se­be­be da­ya­na­rak ortak ko­nu­tu terk etmiş ola­bi­le­ce­ği gibi, (eşin uyuş­tu­ru­cu ba­ğım­lı­sı ol­ma­sı, şid­det uy­gu­lan­ma­sı, al­dat­ma, diğer eşten ha­ber­siz evin bir bö­lü­mü­nü ki­ra­ya ve­ril­me­si vs.) diğer eşin haklı bir sebep ol­ma­dan bir­lik­te ya­şa­ma ira­de­si gös­ter­me­me­si (aile ko­nu­tu­nun terk edil­me­si vs.) ayrı ya­şa­ma­yı na­fa­ka talep eden eş açı­sın­dan haklı kılar. Na­fa­ka talep eden eş ayrı ya­şa­ma­da haklı ol­du­ğu­nu her türlü delil ile ispat ede­bi­lir.
Bo­şan­ma Da­va­sı Açıl­dık­tan Sonra Ted­bir Na­fa­ka­sı
Bo­şan­ma da­va­sı açıl­dık­tan sonra eş veya ergin ol­ma­yan ço­cuk­la­rın ge­çin­me­si­ni sağ­la­mak üzere ted­bir na­fa­ka­sı­na hük­me­di­le­bi­lir. Eş­ler­den biri bo­şan­ma ya da ay­rı­lık da­va­sı aç­mak­la ta­raf­lar ayrı ya­şa­ma hakkı elde eder­ler. Bunun ya­nın­da da­va­ya bakan hakim, Me­de­ni Kanun m.169 “Bo­şan­ma veya ay­rı­lık da­va­sı açı­lın­ca hâkim, da­va­nın de­va­mı sü­re­sin­ce ge­rek­li olan, özel­lik­le eş­le­rin ba­rın­ma­sı­na, ge­çi­mi­ne, eş­le­rin mal­la­rı­nın yö­ne­ti­mi­ne ve ço­cuk­la­rın bakım ve ko­run­ma­sı­na iliş­kin ge­çi­ci ön­lem­le­ri re’sen alır.” hükmü ge­re­ğin­ce ge­rek­li ön­lem­le­ri ken­di­li­ğin­den alır.
Bo­şan­ma da­va­sı ile talep edi­len ted­bir na­fa­ka­sı­na hem eş hem de ergin ol­ma­yan ço­cuk­lar için hük­me­di­lir. Ted­bir na­fa­ka­sı ge­çi­ci bir ted­bir ol­du­ğun­dan ta­raf­la­rın ku­su­ru­na ba­kıl­maz. Dava sü­re­cin­de ta­raf­la­rın maddi du­ru­mu­na göre hakim hangi taraf le­hi­ne ted­bir na­fa­ka­sı­na hük­me­de­ce­ği­ne karar verir.
 
Ted­bir Na­fa­ka­sı Ne Kadar Sü­rey­le 
Bağ­la­nır?
Bo­şan­ma da­va­sın­dan önce açı­lan ted­bir na­fa­ka­sı da­va­sın­da hakim yeni bir karar ve­re­ne kadar ted­bir na­fa­ka­sı devam eder. Na­fa­ka bağ­lan­ma­sı­na yö­ne­lik ve­ri­len karar, ko­şul­la­rın de­ğiş­me­si du­ru­mun­da ve eş­ler­den bi­ri­nin aça­ca­ğı uyar­la­ma da­va­sı üze­ri­ne ancak hakim ta­ra­fın­dan mik­ta­rı art­tı­rı­lıp azal­tı­la­bi­lir ya da ted­bir na­fa­ka­sı talep se­be­bi or­ta­dan kalk­mış ise ted­bir na­fa­ka­sı ta­ma­men kal­dı­rı­la­bi­lir.
Bo­şan­ma da­va­sın­da hük­me­di­len ted­bir na­fa­ka­sı, bo­şan­ma da­va­sın­da ve­ri­len karar ke­sin­le­şe­ne kadar devam eder. Bo­şan­ma da­va­sı sü­re­sin­ce şart­la­rın de­ğiş­me­si du­ru­mun­da ta­raf­lar­dan bi­ri­nin ta­le­bi ile hakim na­fa­ka mik­ta­rın­da de­ği­şik­lik ya­pa­bi­lir. Bo­şan­ma da­va­sı ke­sin­leş­tik­ten sonra ted­bir na­fa­ka­sı ya ta­ma­men kal­kar ya da yok­sul­luk ve iş­ti­rak na­fa­ka­sı şek­lin­de devam eder.
 
Ted­bir Na­fa­ka­sı Nasıl He­sap­la­nır?
Ted­bir na­fa­ka­sı­nın mik­ta­rı­nı hakim tak­dir ede­cek­tir. Ancak hakim bu tak­dir yet­ki­si­ni kul­la­nır­ken Me­de­ni Ka­nun­da be­lir­ti­len kri­ter­le­ri dik­ka­te almak zo­run­da­dır. Hakim eş­le­rin ba­rın­ma­sı­na, ge­çi­mi­ne ve ço­cuk­la­rın bakım ve ko­run­ma­sı­na sağ­la­ya­cak şe­kil­de ted­bir na­fa­ka­sı­na hük­met­me­si ge­re­kir.
Ta­raf­la­rın iş ha­ya­tı, al­dık­la­rı ücret, sahip ol­duk­la­rı mal­var­lık­la­rı, ço­cuk­la­rın yaşı ve eği­tim du­rum­la­rı, ortak ko­nu­tun ki­ra­da olup ol­ma­ma­sı, ortak ko­nu­tu bo­şan­ma da­va­sı sü­re­sin­ce kimin kul­la­na­ca­ğı, yeme, gi­yin­me, ba­rın­ma, sağ­lık, ula­şım gibi ih­ti­yaç­la­rı na­fa­ka borç­lu­su­nun mali gücü ora­nın­da hakim belli mik­tar­da na­fa­ka­ya hük­me­der.
 
Ted­bir Na­fa­ka­sı Öden­mez­se Ne Olur?
Ted­bir Na­fa­ka­sı­nın öden­me­me­si du­ru­mun­da cebri icra ile tah­si­li yo­lu­na gi­di­le­bi­lir. Ted­bir na­fa­ka­sı ge­çi­ci ted­bir olup ilam hük­mün­de ol­ma­dı­ğın­dan öden­me­me­si İcra İflas Ka­nu­nu m.344’te na­fa­ka­ya iliş­kin mah­ke­me ka­rar­la­rı­nı ye­ri­ne ge­tir­me­me ha­lin­de, na­fa­ka borç­lu­su aley­hi­ne hük­me­di­len di­sip­lin hapsi ce­za­sı söz ko­nu­su de­ğil­dir. Özet­le, ted­bir na­fa­ka­sı­nın öden­me­me­si ha­lin­de ala­cak­lı sa­de­ce ala­ca­ğı tah­sil etmek ama­cıy­la na­fa­ka borç­lu­su aley­hi­ne icra ta­ki­bi ya­pa­bi­le­cek­tir. Cezai an­lam­da bir so­rum­lu­luk ge­rek­tir­me­ye­cek­tir.
 
İşti­rak Na­fa­ka­sı
İşti­rak na­fa­ka­sı, ve­la­ye­ti ken­di­si­ne ve­ril­me­yen eş aley­hi­ne, ergin ol­ma­yan çocuk le­hi­ne her­han­gi bir talep ol­mak­sı­zın da hakim ta­ra­fın­dan hük­me­di­len na­fa­ka tü­rü­dür. Bu na­fa­ka tü­rün­de eş­le­rin kusur du­ru­mu­nun hiç­bir önemi yok­tur. Bu na­fa­ka tü­rün­de­ki amaç ergin ol­ma­yan ço­cu­ğun ye­tiş­ti­ril­me­si, sağ­lık ba­rın­ma, eği­tim vs. gi­der­le­ri­ne ve­la­yet ken­di­si­ne ve­ril­me­yen eşin mali gücü ora­nın­da ka­tıl­ma­sı­nı sağ­la­mak­tır. (TMK m.182/2) Mah­ke­me ta­ra­fın­dan daha önce ted­bir na­fa­ka­sı adı al­tın­da öden­me­si­ne karar ve­ri­len na­fa­ka­nın bo­şan­ma ya da ay­rı­lık ka­ra­rı­nın ke­sin­leş­me­si ile bir­lik­te iş­ti­rak na­fa­ka­sı şek­lin­de öden­me­si­ne karar ve­ri­lir.
İşti­rak Na­fa­ka­sı kural ola­rak ço­cu­ğun 18 ya­şı­nı dol­dur­ma­sı, ev­len­me­si ya da TMK m.12 göre mah­ke­me ka­ra­rı ile ergin kı­lın­ma­sı su­re­ti ile son bulur. (TMK m.328/1) Ancak çocuk ergin ol­ma­sı­na rağ­men eği­tim ha­ya­tı­na devam edi­yor­sa eği­tim ha­ya­tı so­nu­na kadar iş­ti­rak na­fa­ka­sı öden­me­ye devam edi­lir. (TMK m.182/2)
 
İşti­rak Na­fa­ka­sı Nasıl He­sap­la­nır?
Çocuk için öde­necek na­fa­ka mik­ta­rı; ço­cu­ğun yaşı, eği­tim du­ru­mu, günün eko­no­mik ko­şul­la­rın­da­ki pa­ra­nın alım gücü ile genel ih­ti­yaç­la­rı­na uygun ola­rak ana ba­ba­nın mali du­rum­la­rı da gö­ze­til­mek su­re­tiy­le hakim ta­ra­fın­dan MK m.4’teki hu­sus­lar da dik­ka­te alı­na­rak tak­dir edi­lir. (TMK m. 330) Na­fa­ka mik­ta­rı­nın be­lir­len­me­sin­de ço­cu­ğun varsa ge­lir­le­ri de göz önün­de bu­lun­du­ru­lur. İlköğ­re­nim ça­ğın­da­ki çocuk için ka­rar­laş­tı­rı­la­cak na­fa­ka mik­ta­rı ile lise ya da üni­ver­si­te ça­ğın­da­ki çocuk için ka­rar­laş­tı­rı­la­cak na­fa­ka mik­ta­rı ya da mali du­ru­mu daha iyi olan eşin ya­nın­da kalan çocuk için ka­rar­laş­tı­rı­la­cak na­fa­ka mik­ta­rı ile mali du­ru­mu daha kötü olan eşin ya­nın­da kalan çocuk için ka­rar­laş­tı­rı­la­cak na­fa­ka mik­ta­rı aynı ol­ma­ya­cak­tır.
 
İşti­rak Na­fa­ka­sı Kaç Ya­şı­na Kadar Öde­nir?
İşti­rak Na­fa­ka­sı kural ola­rak ço­cu­ğun 18 ya­şı­nı dol­dur­ma­sı, ev­len­me­si ya da TMK m.12 göre mah­ke­me ka­ra­rı ile ergin kı­lın­ma­sı su­re­ti ile son bulur. (TMK m.328/1) Ancak çocuk ergin ol­ma­sı­na rağ­men eği­tim ha­ya­tı­na devam edi­yor­sa eği­tim ha­ya­tı so­nu­na kadar iş­ti­rak na­fa­ka­sı öden­me­ye devam edi­lir. (TMK m.182/2)
 
İşti­rak Na­fa­ka­sı Öden­mez­se Ne olur?
İşti­rak Na­fa­ka­sı­nın öden­me­me­si du­ru­mun­da cebri icra ile tah­si­li yo­lu­na gi­di­le­bi­lir. Kanun ko­yu­cu na­fa­ka­nın tah­si­li­ni ko­lay­laş­tır­mak için bazı ted­bir­ler ihdas et­miş­tir.
Na­fa­ka ala­cak­la­rı İcra İflas Ka­nu­nu­na göre dü­zen­le­necek sıra cet­ve­lin­de 1. sıra ala­cak­lar ara­sın­da sa­yıl­mış­tır. Do­la­yı­sıy­la na­fa­ka borç­lu­su­nun men­kul ya da gay­ri­men­kul mal­la­rı­nın icra yolu ile sa­tıl­ma­sı du­ru­mun­da satış pa­ra­sın­dan na­fa­ka ala­ca­ğı ön­ce­lik­le öde­nir.
Na­fa­ka ala­cak­la­rı­nın tah­si­li için emek­li ma­aşı­na haciz ko­nu­la­bi­lir.
Na­fa­ka ala­ca­ğı­nın tah­si­li için na­fa­ka borç­lu­su­nun ma­aşı­na haciz ko­nul­ma­sı du­ru­mun­da aylık na­fa­ka mik­ta­rı­nın ta­ma­mı ma­aş­tan ke­si­lir.
Na­fa­ka borç­lu­su­nun ma­aşın­da ön­ce­den haciz olsa bile aylık na­fa­ka mik­ta­rı ön­ce­ki ha­ciz­ler­den ba­ğım­sız ola­rak ma­aş­tan ke­si­lir.
Na­fa­ka borç­lu­su, aylık na­fa­ka be­de­li­ni öde­me­me­si du­ru­mun­da na­fa­ka ala­cak­lı­sı­nın şi­ka­ye­ti üze­ri­ne diğer şart­la­rın da mev­cut ol­ma­sı du­ru­mun­da İİK 344. mad­de­si­ne göre 3 aya kadar taz­yik hap­si­ne mah­kum edi­le­cek­tir.
 
Yok­sul­luk Na­fa­ka­sı
Bo­şan­ma yü­zün­den yok­sul­lu­ğa dü­şecek taraf (eş), diğer ta­raf­tan (eşten) daha fazla ku­sur­lu ol­ma­mak kaydı ile yok­sul­luk na­fa­ka­sı talep ede­bi­lir. (TMK m.175/1)
Yok­sul­luk na­fa­ka­sı talep ede­bil­me­nin ilk şartı, bo­şan­ma yü­zün­den yok­sul­lu­ğa düş­müş ol­mak­tır. Yar­gı­tay, Yok­sul­luk kav­ra­mı­nı her somut olaya göre fark­lı de­ğer­len­dir­miş­tir. Ancak Yar­gı­tay Hukuk Genel Ku­ru­lu’nun yer­leş­miş iç­ti­hat­la­rın­da; yeme, gi­yin­me, ba­rın­ma, sağ­lık, ula­şım, kül­tür, eği­tim gibi bi­re­yin maddi var­lı­ğı­nı ge­liş­tir­mek için zo­run­lu ve ge­rek­li gö­rü­len har­ca­ma­la­rı kar­şı­la­ya­cak dü­zey­de ge­li­ri ol­ma­yan­la­rın yok­sul ola­rak kabul edil­me­si ge­rek­ti­ği­ni de­ğer­len­dir­miş­tir.
Yok­sul­luk na­fa­ka­sı­na hakim re’sen karar ve­re­mez. Na­fa­ka ala­cak­lı­sı­nın mut­la­ka talep et­me­si ge­re­kir. Nihai karar ve­ri­le­ne kadar talep edi­le­bi­lir.
Yok­sul­luk na­fa­ka­sı­na sü­re­siz ola­rak hük­me­di­lir. Ancak, Na­fa­ka ala­cak­lı­sı­nın ev­len­me­si, Ta­raf­lar­dan bi­ri­nin ölümü du­ru­mun­da ken­di­li­ğin­den; yok­sul­lu­ğun or­ta­dan kalk­ma­sı, na­fa­ka ala­cak­lı­sı­nın ev­len­me ol­ma­dan fi­ilen ev­liy­miş gibi başka bi­ri­si ile bir­lik­te ya­şa­ma ve hay­si­yet­siz hayat sürme du­ru­mun­da mah­ke­me ka­ra­rı ile kal­dı­rı­la­bi­lir. (TMK m.176/2)
Yok­sul­luk na­fa­ka­sı bo­şan­ma da­va­sın­da talep edi­le­bil­di­ği gibi ev­li­li­ğin bo­şan­ma ile sona er­di­ren mah­ke­me ka­ra­rı­nın ke­sin­leş­me­sin­den son­ra­ki bir yıl için­de de açı­la­bi­lir. Yok­sul­luk na­fa­ka­sı ala­bil­mek için ev­li­li­ğin bir gün ya da bir saat bile sür­müş ol­ma­sı ye­ter­li­dir.
 
Yar­dım Na­fa­ka­sı
Yar­dım na­fa­ka­sı, yok­sul­lu­ğa dü­şecek alt soy, üst soy ve kar­deş­le­re talep ha­lin­de dava ta­ri­hin­den iti­ba­ren bağ­la­nan na­fa­ka tü­rü­dür. (TMK m.364)
Yar­gı­tay HGK iç­ti­hat­la­rın­da; yeme, gi­yin­me, ba­rın­ma, sağ­lık, ula­şım, kül­tür, eği­tim gibi bi­re­yin maddi var­lı­ğı­nı ge­liş­tir­mek için zo­run­lu ve ge­rek­li gö­rü­len har­ca­ma­la­rı kar­şı­la­ya­cak dü­zey­de ge­li­ri ol­ma­yan­la­rın yok­sul ola­rak kabul edil­me­si ge­rek­ti­ği­ni be­lirt­miş­tir. Yar­dım Na­fa­ka­sı mi­ras­ta­ki sıra takip edi­le­rek talep edi­le­bi­lir. Na­fa­ka ala­cak­lı­sı­nın Alt Soy­dan na­fa­ka talep etme hakkı var iken kar­deş­le­ri­ne bu talep ile baş­vu­ra­maz.
 
Na­fa­ka Ala­cak­la­rın­da Za­ma­na­şı­mı Nedir?
Mah­ke­me ilam­la­rı ile ilam hük­mün­de­ki diğer ka­rar­lar son işlem ta­ri­hin­den iti­ba­ren 10 yıl geç­mek­le za­ma­na­şı­mı­na uğrar. Yani bu ilam da­ya­nak alı­na­rak işlem ya­pı­la­maz. (İİK m.39/1 BK m. 146)
Na­fa­ka­ya iliş­kin ilam­lar bu ku­ra­lın is­tis­na­sı­dır. Yani, na­fa­ka ala­ca­ğı­na dair bir mah­ke­me ka­ra­rı üze­rin­den 10 yıl geçse dahi, o mah­ke­me ka­ra­rı ge­çer­li­dir. Ancak bi­ri­ken na­fa­ka ala­cak­la­rı üze­rin­den 10 yıl geç­mek­le ilam za­ma­na­şı­mı­na uğ­ra­ma­sa bile bi­ri­ken na­fa­ka ala­cak­la­rı za­ma­na­şı­mı­na uğrar. Me­se­la 10.10.2006 ta­ri­hin­de hük­me­di­len iş­ti­rak ya da yok­sul­luk na­fa­ka­sı­nı 10.10.2017 ta­ri­hin­de tah­si­li için ic­ra­ya koy­du­ğu­muz­da 10.10.2007 ta­ri­hin­den ön­ce­ki na­fa­ka­lar za­ma­na­şı­mı­na uğ­ra­mış olur. Ancak ila­mın üze­rin­den 10 yıl­dan fazla bir süre geç­miş ol­ma­sı­na rağ­men ilam ge­çer­li­li­ği­ni korur.


Bu yazı 3514 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
GAZETEMİZ

nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI